Ο Θεός, οι διανοούμενοι και ο λαός

10 10 2009

Του Θανάση Θ. Νιάρχου

Σε μια εξόχως συγκλονιστική σελίδα στο «Τρίτο στεφάνι» του Κώστα Ταχτσή ακούγεται η κυρία Εκάβη, λίγο πριν πεθάνει, να λέει στην κυρία Νίνα: «Νίνα, δεν υπάρχει Θεός». Λέγεται με παράπονο, με απελπισία, με σπαραγμό, ως μια διαμαρτυρία για τα βάσανα που έχει περάσει στη ζωή της η συγκλονιστική αυτή γυναίκα. Βάσανα που, λόγω της ανυπαρξίας του Θεού, κινδυνεύουν να μείνουν αδικαίωτα, έτσι ώστε η άλλη όψη του παραπόνου της κυρίας Εκάβης να διαβάζεται πως «αφού υπάρχει Θεός, γιατί επιτρέπει να βασανίζεται τόσο σκληρά ένας άνθρωπος». Το παράπονο και ο πόνος κρύβουν μέσα τους πολύ περισσότερη παραδοχή απ΄ ό,τι άρνηση. Το μυθιστόρημα του Κώστα Ταχτσή είναι ένα γνήσιο λαϊκό μυθιστόρημα και η μεγάλη επιτυχία του έγκειται στο γεγονός πως δεν υπάρχει ούτε μισός ήρωάς του που ο δημιουργός του να του έχει δανείσει τις δικές του πνευματικές ανησυχίες. Με τρόπο μάλιστα που να συμπεραίνει κανείς πως ό,τι είναι λαϊκό, είναι γνήσιο και αυθεντικό, ενώ ό,τι είναι διανοουμενίστικο είναι πλασματικό και κούφιο. Τα σκέφτεται κανείς όλα αυτά καθώς διαβάζει τις απαντήσεις συγγραφέων και ποιητών στο ερωτηματολόγιο του Μαρσέλ Προυστ και πιο συγκεκριμένα στην ερώτηση «Εάν συνέβαινε να συναντήσετε τον Θεό, τι θα θέλατε να σας πει;», που δημοσιεύονται στα σαββατιάτικα «ΝΕΑ». Απαντήσεις που αμιλλώνται μεταξύ τους σε μια τόσο προχωρημένη πρωτοτυπία (σπάνιες οι περιπτώσεις αλλά υπαρκτές) ώστε να αναρωτιέσαι πόσον καιρό άραγε να βασανίζανε την απάντηση σε μιαν ερώτηση που αυθόρμητα ουδέποτε θα αποκρινόταν κανείς, λέγοντας στον Θεό: «Δεν πας στον Διάολο» ή «Ούτε θέλω να τον συναντήσω ποτέ, ούτε θέλω να μου πει απολύτως τίποτε. Τι ξέρει αυτός για εμάς τους ανθρώπους. Ανέραστος είναι, σταύρωσε τον γιο του». Ένας τρίτος θα απαντήσει πως «Μάλλον θα του έλεγα να σκάσει και να πάει στον Διάβολο» (θα έλεγε του Θεού!), ενώ ένας τέταρτος πολύ πιο καθωσπρέπει αποκρίνεται πως «Δεν συνηθίζω να συνομιλώ με αγνώστους μου». Με τη σειρά σου τώρα σκέφτεσαι να τους αντιτείνεις πως είναι αδιανόητο να βρίζει κανείς κάτι ή κάποιον που δεν υπάρχει ή ότι διαπρεπείς και σεσημασμένοι άθεοι, όπως ο Μαρξ, ο Νίτσε, ο Ροζέ Μαρτέν ντι Γκαρ ή ο δικός μας Κώστας Βάρναλης θα ήταν, αν μη τι άλλο, πιο συγκρατημένοι εκφραστικά. Ενώ στον τελευταίο, που δεν συνηθίζει να συνομιλεί με αγνώστους, νιώθεις την ανάγκη να τον ρωτήσεις αν όλοι με όσους συναλλάσσεται στις Εφορίες, στις τράπεζες, στα σούπερ μάρκετ, του είναι γνωστοί, ώστε να εξαντλεί την αυστηρότητα του κοινωνικού καθωσπρεπισμού του σε σχέση με τον Θεό, αν τύχαινε να τον συναντήσει. Είναι ωραίο να ποικίλλουν οι απόψεις, όσον αφορά στην ύπαρξη ή την ανυπαρξία του Θεού, φτάνει όμως ο τρόπος που εκφράζονται τα αντίθετα μεταξύ τους επιχειρήματα να τα κάνει όσο γίνεται πιο ισχυρά και οπωσδήποτε να τα τιμά ως επιχειρήματα. Αν συμβαίνει να μην υπάρχει Θεός, είναι ένα γεγονός τόσο τρομερό που δεν σηκώνει ούτε εκφραστικούς αυτοσχεδιασμούς ούτε πλασματικούς θυμούς. Πόσω μάλλον η έννοια του Θεού να γίνεται η «πλατφόρμα» για να αναδειχθεί κανείς ως πρωτότυπος, προοδευτικός, ρηξικέλευθος. Δυστυχώς ή ευτυχώς δεν διανύουμε πια μια ψυχροπολεμική περίοδο ώστε αυτός που δεν πιστεύει, ο άθεος, να δικαιολογείται να βλέπει σ΄ εκείνον που πιστεύει έναν εχθρό ή το αντίθετο. Άλλωστε στον βαθμό που μπορείς να κατηγορήσεις έναν θρησκευόμενο για μακάριο κι ανυποψίαστο, το ίδιο μπορείς να μεμφθείς έναν άθεο (όταν μάλιστα εκφράζεται με τον τρόπο που αναφέραμε) ως επιδειξία και ναρκισσευόμενο. Φοβάσαι πως κι αν αποδεικνυόταν επιστημονικά απολύτως η ανυπαρξία του Θεού, οι προγραμματισμένα άθεοι θα έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν να διαιωνίζουν την ύπαρξή του, προκειμένου να μη στερηθούν ένα επιπλέον τεκμήριο για την «προοδευτικότητά» τους. Σε εποχές, όπως η δική μας, όπου αμφισβητούνται τα πάντα (και καλώς αμφισβητούνται), οι κατ΄ αυτόν τον τρόπο υβριστές του Θεού ή της έννοιάς του γίνονται τόσο γραφικοί όσο και οι ομοιόμορφα ντυμένες κυρίες διαφόρων θρησκευτικών οργανώσεων με τον αυστηρά δεμένο κότσο και τα εξίσου αυστηρά κουμπωμένα γιακαδάκι και μανικάκι.

*Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η Λέξη» πηγή: Τα Νέα 22/5/2008

Πηγή: http://www.antifono.gr/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=379&catid=22:2009-10-10-07-06-00&Itemid=205

Advertisements

Ενέργειες

Information

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Αρέσει σε %d bloggers: